သက္ဆင္၊ အင္၀ါ ႏွင့္ ေဟာ္တာ
လူတစ္ေယာက္က လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ျခင္းမွ အသက္ရွင္ရံုေလာက ရွင္သန္လာခဲ့တယ္။ ေနာက္တစ္ေယာက္က ျပင္းျပတဲ့ ရိိုက္ႏွက္ ခ်က္ေတြနဲ႔ မဟုတ္ မမွန္ တရားစြဲဆိုခံရၿပီး ေထာင္ ၆ ႏွစ္ခ်ခံခဲ့ရတယ္။ တတိယ တစ္ေယာက္ကေတာ့ စစ္တပ္မွအာဏာကို သိမ္းယူၿပီး ရာထူးကေန ျဖဳတ္ခ်ခံ လိုက္ရတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သူကို အတိုက္အခံေတြက ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္းတက် မတိုက္ခိုက္ႏိုင္ခဲ့ တဲ့အတြက္ပါ။
အဲဒီသံုးေယာက္က အေရွ႕တိန္ေမာႏိုင္ငံရဲ႕ သမၼတေဟာင္း Jose Ramos-Horta ၊ မေလးရွား အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ Anwar Ibrahim ႏွင့္ ထိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း Thaksin Shinawatra တို႔ျဖစ္ပါတယ္။
သူတို႔ဟာ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမွာ က်င္းပတဲ့ “ရင္ၾကားေစ့ေရးအေပၚ မဟာဗ်ဳဟာ ျပန္လည္သံုးသပ္ျခင္း ေတြ႔ဆံုပြဲ” စင္ျမင့္ေပၚမွာ အတူတကြ ေပၚ လာၾက တာပါ။ အဲဒါကို ဂ်ာကာတာ မွ အပတ္စဥ္ ထုတ္ေ၀တဲ့ အေတြးအေခၚႏွင့္ မႈ၀ါဒဆိုင္ရာ ဂ်ာနယ္မွာ ေဖၚျပပါတယ္။ စာေရးသူက ဒီ မဟာ ဗ်ဴဟာ ျပန္လည္သံုးသတ္ေရး အခမ္းအနားကို တက္ေရာက္ခြင့္ရၿပီး ထိုေခါင္းေဆာင္ သံုုးေယာက္နဲ႔ ေတြ႔ရလို႔ ၀မ္းသာ ပါတယ္။
အဲဒီ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးပြဲက အဂၤါေန႔မွာျဖစ္ပါတယ္။ အခမ္းအနားကို အင္ဒိုနီးရွား သမၼတ Susilo Bambang Yudhoyono, က အဖြင့္ မိန္႔ခြန္း စကား ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဖိတ္ၾကားျခင္းခံရတဲ့ ေခါင္းေဆာင္သံုးေယာက္က သူတို႔ရဲ႕ ရင္ထဲမွာရိွတဲ့ စကားေတြကို ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္း ေျပာၾကားေနခ်ိန္ မွာေတာ့ ဓါတ္ပံုရိုက္ခ်က္ေတြကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကို ျပင္းထန္ပါတယ္။ ထို သံုးေယာက္ထဲမွ ႏွစ္ေယာက္ကေတာ့ အခုအခ်ိန္အထိ အိမ္မျပန္ႏိုင္ၾကေသး ပါဘူး။ ထိုလူႏွစ္ေယာက္က Thaksin ႏွင့္ Anwar တို႔ျဖစ္ပါတယ္။
အမွန္တကယ္အားျဖင့္ ဒါေတြဟာ ႏုိုင္ငံေရး ဇာတ္ခံု အလြန္ျမင့္တက္လာတဲ့ အတြက္ပါ။ မ်ားျပားလွတဲ့ လိင္ပိုင္းဆိိုင္ရာ မဟုတ္မမွန္ တရားစြဲ ဆိုျခင္းေတြ အေပၚမွာ ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ႀကီးမားေလးလံတဲ့ ၀န္ထုတ္၀န္ပိုးႀကီးေတြ တရားရံုးေတာ္သို႔ ေရာက္ရိွလာပါတယ္။ ဒီႏွစ္အကုန္မွာ က်င္းပ မယ့္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မေလးရွားႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ရရိွၿပီးကတည္းက ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ မဟာမိတ္ အင္အားစုေတြကို ျဖဳတ္ခ်ဖို႔ အတြက္ Anwar ရဲ႕ေရွးဆက္ ႀကိဳးစားမႈက ရိွေနဆဲပါ။
ဘီလံ်နာ သေ႒းႀကီး သက္ဆင္က သူရဲ႕ ေငြေၾကးေတြကို ေလာင္းကစားရံုေတြမွာ ထည့္သြင္း ေလာင္းစကားလာပါတယ္။ ခက္ထန္ မာေၾကာတဲ့ စစ္တပ္ အတြင္း ၾသဇာအရိွဆံုး အတိုက္အခံေတြႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းေတြ လုပ္ေနခ်ိန္မွာ သူတေန႔ ထိုင္းနိုင္ငံကို ျပန္လာႏိုင္မယ္လို႔ လက္ရိွ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ သူ႔ညီမျဖစ္သူႏွင့္ အေလာင္းအစား လုပ္ေန ပါေသးတယ္။
သုိ႔ေသာ္လည္း Horta အပါအ၀င္ ထိုလူသံုးေယာက္လံုးက ခြင့္လြတ္ျခင္းဆိုတဲ့ စကားလံုးကို Jakarta ၿမိဳ႕သို႔ ယူေဆာင္ လာခဲ့ၾက ပါတယ္။ Anwar ရဲ႕ အင္ဒိုနီးရွား အတြက္ ဂုဏ္ျပဳခ်ီးေျမာက္ ေျပာခဲ့တဲ့စကားက ခြန္အားရိွလွပါတယ္။ “ အတိတ္က ၀န္ထုတ္၀န္ပိုးႀကီးက အခုအခ်ိန္မွာ ေလးေလး ပင္ပင္ မျဖစ္ေစခ်င္ပါဘူး” လို႔ေျပာၾကားခဲ့တယ္။ လက္စားေခ်ျခင္းကိုလည္း အျပင္းအထန္ ေခ်ပ ေျပာဆိုခဲ့တဲ့ အျပင္ မေလးရွားႏိုင္ငံ အတြက္လည္း ရိုးသားၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ဖို႔ ရင္ၾကားေစ့ေရး လမ္းေၾကာင္းကို ေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္ေစရန္ သေဘာထားေတြ ေတာင္းဆိုခဲ့ ပါတယ္။
“ခြင့္လြတ္ျခင္းတစ္ခုတည္းကို ကြ်န္ေတာ္တတ္နိုင္ပါတယ္” လို႔ စင္ျမင္ေပၚမွာ Anwar ကေျပာပါတယ္။ ဒါေတြကို ဆက္္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ ေန ဖို႔ပါ။ ေမ႔ေပ်ာက္ဖို႔မဟုတ္ပါဘူး၊ သို႔ေသာ္ ျပန္ၿပီးလုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ “ တကယ္လို႔ မင္းဟာ ဒီမိုကေရစီျဖစ္ေပၚ လာဖို႔ အတြက္ ျပစ္ မႈေတြ က်ဴးလြန္လို႔ ရိွေနတယ္ ဆိုရင္ မင္းအတြက္ ျပစ္ဒဏ္ခတ္ဖိုက အခ်ိန္မဆိုင္းေတာ့ပါ။”
သက္ဆင္ ေျပာၾကားခဲ့တာကေတာ့ “သူရဲ႕တုိင္းျပည္အတြင္း ႏိုင္ငံေရး အက်ပ္အတည္းေတြ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေအးခ်မ္းမႈအတြက္ လက္ခ်င္းဆက္ႏိုင္ဖို႔က လိုအပ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ထင္တာက ကြ်န္ေတာ္တို႔အတြက္ အမွန္တရားက လိုအပ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ထိုအမွန္ တရားက ေနာင္တြင္ ျပႆနာျဖစ္ဖို႔အတြက္ ဦးမတည္သင့္ပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြ သင္ယူေလ့လာရမွာကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အတိတ္က က်ရံႈးမႈေတြကိုပါ။ သ႔ိုေသာ္ ဒါေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ တေတြ ဆက္လက္ လုပ္ယူရ ပါမယ္။”
Ramos-Horta ရဲ႕ အေကာင္းဆံုး ဥပမာ က -
ထိုလူႏွစ္ေယာက္ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို သူတို႔မလုပ္ခင္ ကတည္းက သူ အမွန္တကယ္ လုပ္ၿပီးပါၿပီ။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ သူ သမၼတ ရာထူး ယူထားခ်ိန္ သူ႔ကို တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ သူေတြကို ခြင့္လြတ္ခဲ့တယ္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္လြန္ အခ်ိန္က သူ လုပ္ေဆာင္နိုင္ခဲ့တာက လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တ တဲ့ ျပည္သူ႔ဆႏၵ ေဖာ္ထုတ္ပြဲႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွား စစ္တပ္ရဲ႕ ေသြးေျမက်ေစမႈကို ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အေရွ႕ တိန္ေမာ မွာ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ျခင္းတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္သူေတြကို အျပစ္ေပး အေရးယူေဆာင္ရြက္ စစ္ေဆးႏိုင္ဖို႔ ႏိုင္ငံတကာ တရားရံုးသို႔ ေတာင္းဆိုေနျခင္းကို သူႏွင့္ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ တိုက္ခိုက္ေရးသမား Xanana Gusmao က အင္ဒိုနီးရွားႏွင့္အတူ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးကို ပထမ ဆံုးအေနျဖင့္ ႀကိဳတင္ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ခဲ့တယ္။
“ လြန္ခဲ့ တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ ခန္႔က ကြ်န္ေတာ္ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွား လူမ်ိဳး တစ္မိ်ဳးတည္းသာရိွလိမ့္မယ္လို႔….. ဒီလူမိ်ဳးေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ၀ိဥာဏ္ႏွင့္ ျပႆနာေတြ အေပၚမွာ ေျဖရွင္းဖို႔ ရွာၾကမွာပါ” ထပ္ဆင့္ သူေျပာ သြားတာက သူႀကိဳက္တာက တရားမွ်တမႈကို ျပန္လည္အသက္ သြင္းဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တခါတရံမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြဟာ ဒီအေတြးအေခၚ အယူအဆေတြကို ၀ါးမိ်ဳႏိုင္ရပါမယ္ ဒါေတြဟာ တရားေသာ နည္းျဖင့္ ဒဏ္ခတ္ အျပစ္ေပးျခင္း အတြက္ ပါဘဲ။
ပံုမွန္အားျဖင့္ ႏိုင္ငံအျပင္ဘက္မွာ ရိွသူေတြက အေရွေတာင္ အာရွအတြင္း တည္ၿငိမ္မႈ မရိွတာေတြကို ကသိကေအာင့္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ၾကပါ တယ္။ မွတ္တမ္း မွတ္ရာေတြျပဳစု ေရးသားၾကၿပီးေတာ့ ျပႆနာ တစ္ခုလံုးကို ပိုၿပီးနက္ရိႈင္းေစပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ရင္ၾကားေစ့ေရး လမ္းေၾကာင္း၏ လုပ္ေဆာင္မႈ အဓိပၸာယ္ကိုလည္း အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေန႔ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံဟာ ပိုၿပီး အေကာင္းဆံုး ျဖစ္လာႏိုင္ပါ့မလား။ အကယ္၍ အဲဒီ ႏိုင္ငံရဲ႕ ေခတ္သစ္ အခ်ိန္အခါ သမယ မွာ စြမ္းရည္ျပည့္၀တဲ့ ႀကိဳးစားအားထုတ္မႈ ေတြဟာ ေခတ္ေဟာင္းမွ အေျခအေနေတြကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ ပါ့မလား…..။ ဒါေတြဟာ တူညီမႈမရွိႏိုင္ပါ။ အဲဒီမွာ တူညီမႈ ရိွတာက ျမန္မာ ႏိုင္ငံအတြင္း ႀကီးမားတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ဖရိုဖရဲမႈျဖစ္ခဲ့တဲ႔ အတြက္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြကို အမ်က္ေဒါသထြက္တိုက္ခိုက္ျခင္းေတြကို ေလ်ာ့ခ်သင့္ပါၿပီ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒါေတြကို ေအာင္ဆန္း စုၾကည္ရဲ႕ အာမခံခ်က္ႏွင့္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႕ေရးအတြက္ ေရွးတိုး ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
ကြ်န္ေတာ္ ေမွ်ာ္လင့္တာက ဒီ ခြင့္လြတ္ျခင္းႏွင့္ ေျဖၾကားခ်က္ သတင္းကို ေဖာ္ျပေပးခဲ့တာဟာ မေလးရွားႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးက ဒီအပတ္ ဂ်ာကာတာၿမိဳ႕ရဲ႕ စင္ျမင့္ေပၚမွ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြကို အမွတ္ ရႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးရင္ Thaksin ႏွင့္ Anwar တို႕ရဲ႕ စကားက သက္ေသ ခံေနတာကေတာ့ သူတို႔ စြမ္းရည္ကို ျမင့္တင့္သင့္တယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါဘဲ။
အေရွ႕တိန္ေမာမွာ ဒါေတြဟာ လုပ္ေဆာင္ၿပီးပါၿပီ။ ဒါေတြကို ျမန္မာျပည္မွာ ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ စတင္ေနပါၿပီ။ အင္ဒိုနီးရွား သမၼတ Yudho yono က ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲ အတြင္းမွာ ေျပာသြားတာက “ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြဟာ ကြ်န္တာ္တို႔ရဲ႕ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမွ မွန္းတီး ျခင္းဆိုတဲ႔ ကင္ဆာ (ျမစ္ပြားနာ) အေစ့နဲ႔ တူတဲ့ ျပႆနာကို ၿငိမ္းခ်မ္းျခင္းႏွင့္ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းဆိုတဲ့ အေစ့ျဖင့္ မကုသႏိုင္ရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူ႕ အသိုင္းအ၀ုိုင္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈမရိွ၊ လြတ္လပ္မႈမရိွ၊ တည္ၿငိမ္မႈရိွ ျဖစ္ေနမွာ အမွန္ပါဘဲ။”
Thaksin, Anwar & Horta—Reason Over Revenge
ေဆာင္းပါး ဘာသာျပန္ (ျမတ္ႏိုင္)
mratnaing
