အေမရိကန္ေတြ ဘာေၾကာင္႔ ေစာေစာ ေသကုန္တာလဲ….


 

ကမၻာ႔ အခ်မ္းသာဆံုး ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္တဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပ်မ္းမွ် လူ႔သက္တမ္းဟာ အံ႔ၾသဖြယ္ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ အျခား ယူေက၊ ဂ်ပန္ ၊ ကေနဒါ ၊ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံတို႔ရဲ ပ်မ္းမွ် သက္တမ္းေအာက္ နိမ္႔ေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရွိ အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕ ပ်မ္းမွ်သက္တမ္းဟာ ၇၅ ႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလ႔လာမႈအသစ္အရ  အေမရိကန္ အမ်ဳိးသားေတြထက္ ၿဗိတိန္မွ အမ်ဳိးသား ေတြဟာ ၁.၅ ႏွစ္၊ ၾသစေၾတးလ် အမ်ိဳးသားေတြဟာ ၃.၅ ႏွစ္ သက္တမ္းပိုရွည္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။

အေမရိကန္ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ပ်မ္းမွ် သက္တမ္းကေတာ႔ ၈၁ နီးပါး ျဖစ္ပါတယ္။ ၾသစေၾတးလ်က အမ်ဳိးသမီးေတြကေတာ႔ ေယဘုယ်အားျဖင္႔ သူတို႔ထက္ ၃ ႏွစ္ေလာက္ သက္တမ္းပိုရွည္စြာ ေနႏိုင္တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ဆီတယ္ရွိ ၀ါရွင္တန္ တကၠသိုလ္နဲ႕ လန္ဒန္အင္ပါရီယယ္ ေကာလိပ္ရွိ သုေတသီေတြရဲ႕ အစီရင္ခံစာအရ အေမရိကန္တို႔ရဲ႕ ပ်မ္းမွွ်သက္တမ္းဟာ ဆက္လက္တိုးတက္ ေနတယ္ လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ႔ ဒီတိုးတက္မႈဟာ အျခားေသာ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ တိုးတက္မႈေလာက္ မျမန္တဲ႔အတြက္ ႏိုင္ငံေတြၾကားက ကြာျခားမႈဟာပိုမို က်ယ္ျပန္႔ လာေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

စစ္တမ္းေတြအရ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ပ်မ္းမွ်လူ႔သက္တမ္းဟာ ကမၻာ႔အဆင္႔ ၃၈ မွာရွိ ေနပါတယ္။ သုေတသီေတြရဲ႕ အဆိုအရ ဒါဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕ အရြယ္အစား၊ လူမ်ဳိးကြဲျပားမႈ၊ ဒါမွမဟုတ္ စီးပြားေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္မႈ မရွိတာေတြ႔ရပါတယ္။ အ၀လြန္ျခင္း ၊ ေဆးရြက္ၾကီးသံုးစြဲမႈနဲ႔ အျခားေသာ အႏၱရာယ္ရွိတဲ႔ အမူအက်င္႔ ေတြကသာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ အျခားႏိုင္ငံေတြၾကား ကြာျခားမႈ ျဖစ္ေပၚေစတဲ႔ အေၾကာင္းခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပည္ေထာင္စုဟာ အျခားႏိုင္ငံေတြထက္ သက္တမ္းနိမ္႔ေနတာဟာ အံ႔ၾသစရာေတာ႔ မဟုတ္ပါဘူး၊ အျခားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ေနာက္မွာ အေတာ္မ်ားမ်ား ျပတ္က်န္ခဲ႔တာသာ အံ႔ၾသစရာပါ” လို႔ ၀ါရွင္တန္ တကၠသိုလ္ရဲ႕ ကမၻာ႔က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ အလီမြတ္ဒက္ ကေၿပာပါတယ္။

သူက “ ၾသစေၾတးလ်ကို ၾကည္႔လိုက္စမ္းပါ။ သူတို႔ႏိုင္ငံမွာ လာေရာက္ေရႊ႔ေျပာင္းေနထိုင္သူေတြ အမ်ားၾကီးပါပဲ၊ ၿပီးေတာ႔  အေမရိကန္လိုပဲ ဒီႏိုင္ငံမွာ အ၀လြန္ျခင္းဟာ ျပႆနာတစ္ရပ္ ျဖစ္ေနဆဲပါ ၊ ဒါေပမဲ႔ ၾသစေၾတးလ်ရဲ႕ ပ်မ္းမွ် လူ႔သက္တမ္းဟာ အလ်င္အျမန္ျမင္႔ တက္ေနၿပီးေတာ႔ ပ်မ္းမွ်လူ႔သက္တမ္းအရွည္ဆံုး ႏိုင္ငံေတြထဲမွာ တစ္ႏိုင္ငံအျဖစ္ တည္ရွိေနပါတယ္” ။

ဒါဆို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ အဓိကျပသနာကဘာလဲ ။

“အေမရိကန္ရွိလူ ၅ ေယာက္အနက္ ၁ ေယာက္ဟာ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း တစ္ခုတည္းေၾကာင္႔ ေသဆံုးေနပါတယ္လို႔ သုေတသနေတြအရ ေတြ႔ရွိရပါတယ္။ သို႔ေပမယ္႔လည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ စီးကရက္ေၾကၿငာနဲ႔ အမ်ားနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ႔ေနရာမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးမႈေတြကိုပိတ္ပင္တားျမစ္ရာမွာ ၾသစေၾတးလ်ေလာက္ တင္းၾကပ္ျခင္း မရွိေသးတာ ေတြ႔ရပါတယ္” ။

သူကထပ္ၿပီးေတာ႔ “ ၾသစေၾတးလ်ဟာ က်န္းမာေရးပညာေပး နဲ႔ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ကုသမႈစတဲ႕ အေျခခံ က်န္းမာေရး ေစာင္႔ေရွာက္မႈကို အထူးဂရုျပဳအေလးထားတဲ႔ ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ႔အျပင္ ယာဥ္တိုက္မႈေၾကာင္႔ ေသဆံုးရမႈကိုလည္း ေကာင္းမြန္စြာေလ်ာ႔ခ်ႏိုင္တာ ေတြ႔ရပါတယ္” ျဖည္႔စြက္ေျပာၾကားခဲ႔ပါတယ္ ။

“အေမရိကန္ရွိ လူ ၆ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ဟာ ေသြးတိုးေၾကာင္႔ ေသဆံုးေနရပါတယ္။ တကယ္လို႔သာ ေန႔စဥ္စားတဲ႔ အစားအစာေတြထဲမွာ ဆားကိုသာ ေလွ်ာ႔စားခဲ႔မယ္ ဆိုရင္ တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ကို ေသဆံုးတဲ႔ အသက္ေပါင္း ၁၀၀,၀၀၀ ေလာက္ကိုလည္း ေလွ်ာ႔ခ်ႏုိင္မယ္” လို႔ ေဒါက္တာ မြတ္ဒက္က အၾကံေပး ေျပာဆိုခဲ႔ပါတယ္ ။

ေနာက္ အရမ္းအေရးၾကီးတဲ႔ အခ်က္တစ္ခ်က္က်န္ပါေသးတယ္။ ဒါကေတာ႔ အေမရိကရွိ အရြယ္ေရာက္ၿပီး သူေတြအနက္ ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္က အ၀လြန္ေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရွိလူေတြထက္ ေယဘုယ်အားျဖင္႔ ၁၀ ဆမွ် အ၀လြန္ေနတယ္ဆိုတဲ႕ စံႏႈန္းဟာ ဂရုျပဳအေလးထားရမယ္႔ အခ်က္တစ္ခ်က္ ျဖစ္ေနပါတယ္ ။

ဒါေပမဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ အရမ္းၾကီးမားတဲ႔ ႏိုင္ငံတစ္ခု ျဖစ္တဲ႔အတြက္ ေနရာေဒသေပၚမူတည္ၿပီး လူ႔သက္တမ္းေတြဟာ ေျပာင္းလဲမႈ ရွိပါေသးတယ္။ မစၥစပီေဒသမွာရွိတဲ႔ အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕ ပ်မ္းမွ်သက္တမ္းဟာ ၆၇ ႏွစ္ပဲ ရွိတဲ႔အတြက္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံထက္ နိမ္႔ေနတာ ေတြ႔ရမွာပါ။ ဖေရာ္ရီဒါ ရွိအမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ပ်မ္းမွ်သက္တမ္းကေတာ႔ လူ႔သက္တမ္းအျမင္႔ဆံုး ျဖစ္တဲ႔ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံရဲ႕ သက္တမ္းကို မွီတာေတြ႔ရပါတယ္။

ဒီလို မတူညီမႈေတြဟာ အေမရိကန္က အၿခားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ေနာက္မွာ ဘာေၾကာင္႔က်န္ခဲ႔လဲဆိုတာကို အေျဖရွာဖို႔ အကူအညီေပးႏိုင္လိမ္႔မယ္လို႔ အခိုင္အမာယံုၾကည္ ေၾကာင္း ယူေကရွိ ရွက္ဖီးတကၠသိုလ္မွ ပါေမာကၡ ဒင္နီေဒါလင္းက ဆိုပါတယ္။ သူက ဆင္းရဲခ်မ္းသာမႈ ကြာၿခားခ်က္နည္းပါးမႈကလည္း အသက္ရွည္မႈကို ေဖာ္ေဆာင္ ႏိုင္ေၾကာင္း ယံုၾကည္ပါတယ္။

စိတ္ဖိစီးမႈကလည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ျပသနာတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ရွိေနဆဲပါ ။

ဆင္းရဲတဲ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားေတြဟာ မညီမွ်မႈေတြေၾကာင္႔ အခြင္႔အေရးေတြလက္လြတ္ရတယ္ဆိုရင္ ခ်မ္းသာတဲ႔ သူေတြလည္း ဒီလိုပဲ ခံစားရမယ္လို႔ ေဒါက္တာ ေဒါလင္းက ေဆြးေႏြးထားပါတယ္ ။

“၀င္ေငြျမင္႔မားတဲ႔ မိသားစုေတြဟာလည္း ဆိုး၀ါးစြာထိခိုက္ခံစားရပါတယ္။ ဘာေၾကာင္႔လဲဆိုေတာ႔ သူတို႔ရဲ႕ မိသားစုဆရာ၀န္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ က်န္းမာေရး အေျခအေန ကို အဓိကစိတ္၀င္စားၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဆရာ၀န္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕၀င္ေငြေျဖာင္႔ဖို႔အတြက္ပဲ အလုပ္လုပ္ၾကလို႔ပါ”  လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ဒါဟာ ကၽြန္ေတာ႔္အေနနဲ႔ တမင္သက္သက္ တင္ျပေဆြးေႏြးေနတာ မဟုတ္ပါဘူး ။ ဆရာ၀န္ေတြဟာ ေဆးေတြနဲ႔ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေဆးစစ္တဲ႔ အလုပ္အေပၚ ပိုမိုသံုးႏိုင္ တဲ႔ လူနာေတြနဲ႔ဆိုရင္ ၀င္ေငြပိုမို ေျဖာင္႔ျဖဴးပါတယ္။ ေဆးကုသမႈေကာင္းမြန္စြာခံယူခြင္႔ရတဲ႔ ယူေကက လူခ်မ္းသာေတြဟာ ယူအက္စ္က လူခ်မ္းသာေတြထက္ အသက္ ရွည္ရွည္ပိုေနႏိုင္တာကို္လည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ ယူေကမွာ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္ေလာက္က စၿပီးေတာ႔ ၀င္ေငြကြာျခားမႈ ျမင္႔တက္လာတာနဲ႔ အမွ် ဥေရာပရွိလူေတြရဲ႕ ပ်မ္းမွ် သက္တမ္းဟာလည္း က်ဆင္းလာေစတယ္” လို႔ ေဒါလင္းက ဆိုပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ လူ႔သက္တမ္းဆိုတာ အသစ္အသစ္ေမြးဖြားလာတဲ႔ ကေလးေတြအတြက္ ျပဳလုပ္တဲ႔ ခန္႔မွန္းမႈတစ္ခုမွသာ မဟုတ္တာေတာ႔ ေသခ်ာပါတယ္ ။

လူ႔သက္တမ္း ၆၅ ႏွစ္သာရွိတဲ႔ အခ်ိန္ေတြကို ျပန္ၾကည္႔လိုက္ပါ။ အေမရိကန္ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြဟာ  မဆိုးပါဘူးလို႔ ေျမာက္ကာရိုလိုင္းနားရွိ လူထုက်န္းမာေရး စင္တာမွ စံုစမ္းေရးအရာရွိ ရွက္တလာနာ ကဆိုပါတယ္။

“သက္ၾကီးရြယ္အို အေမရိကန္ေတြအတြက္ အျခားခ်မ္းသာတဲ႔ ဖြံၿဖိဳးၿပီး ႏိုင္ငံေတြနဲ႔စာရင္ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ ကင္ဆာေရာဂါတို႔ေၾကာင္႔ ေသဆံုးရမႈနည္းပါးတယ္” လို႔ သူမက ဆိုပါတယ္ ။ အျခားႏိုင္ငံေတြထက္ ပ်မ္းမွ်သက္တမ္းေနာက္က်က်န္ခဲ႔တဲ႔ အေၾကာင္းရင္းကို ငယ္ရြယ္တဲ႔လူေတြၾကားမွာ ပိုေတြ႔ရပါတယ္။

ေမြးကင္းစကေလးေတြရဲ႕ ေသဆံုးမႈႏႈန္းဟာလည္း ျမင္႔မားေနဆဲ ျဖစ္တယ္” လို႔သူမက ေထာက္ၿပသြားပါတယ္။ “ဒါက ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ နည္းစနစ္ၿပသနာေၾကာင္႔ မဟုတ္ပါဘူး ။ ေဆးကုသမႈခံယူခြင္႔နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ႔ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ရွိလို႔ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင္႔ လူတိုင္းအတြက္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေဆး၀ါးနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ႔ အာမခံ စနစ္ဟာ အေထာက္အကူျပဳလိမ္႔မယ္” လို႔သူမက ဆိုသြားပါေသးတယ္ ။

ဒါဟာ ၂၀၁၀ မတ္လမွာ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ႔တဲ႔ က်န္းမာေရးေစာင္႔ေရွာက္မႈဆိုင္ရာ ျပန္လည္ျပင္ဆင္မႈကို  ဥပေဒအၿဖစ္တည္ရွိလာဖို႔ ေမွ်ာ္လင္႔ ေနၾကဆဲဆိုတာၿပသ ေနပါတယ္ ။ တကယ္လို႔ ၂၀၁၄ မွာ ဒီဥပေဒက တရား၀င္ၿဖစ္လာခဲ႔ရင္  အေမရိကန္ရွိ အရြယ္ေရာက္သူတိုင္းအတြက္ က်န္းမာေရးေစာင္႔ေရွာက္မႈဆိုင္ရာ အာမခံမႈကို အခြင္႔ခံစားေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ႔ ဒီေတြးထင္ယူဆခ်က္ဟာ အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္ေနဆဲ ျဖစ္သလို႔ အေမရိကန္ရွိ တရားေရးဌာနမွလည္း ဥပေဒအျဖစ္ ျပဌာန္းဖို႔ လက္မွတ္မထိုးေသးပါဘူး။ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒပါအခ်က္ေတြကို ျပင္ဆင္ဖို႔ တရားရံုးေတြကတဆင္႔ ၾကိဳးစားေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

သုခသခင္

Source: BBC http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-14070090

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: