ရပိုင္ခြင့္နဲ႔ ေပးရန္ တာဝန္ကို ဘယ္လို စီမံခန္႔ခြဲ မလဲ


စီးပြားေရး လုပ္ငန္းတစ္ခုရဲ႕ ဘ႑ာ ေရးအေျခအေနကို အေျခခံအက်ဆံုး ေဖာ္ျပခ်က္ကေတာ့ လက္က်န္ရွင္းတမ္း (balance sheet) ပဲျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ သာ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္က်န္ ရွင္းတမ္းဟာ အက်ိဳးအျမတ္ မရွာေဖြေသာ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုရဲ႕ ဘ႑ာေရး အေျခအေနကိုလည္း ေဖာ္ျပႏိုင္ပါတယ္။ လုပ္ငန္းတစ္ခုရဲ႕ လက္က်န္ ရွင္းတမ္းကို ႐ုတ္တရက္ ၾကည့္လိုက္႐ံုနဲ႔ အဲဒီ လုပ္ငန္းရဲ႕ အေျခအေနကို အခ်ိန္တိုအတြင္း သေဘာေပါက္ ႏိုင္ပါတယ္။ လက္က်န္ ရွင္းတမ္း တစ္ခုဟာ ေန႔တစ္ေန႔ သို႔မဟုတ္ ရက္သတၲပတ္ တစ္ခုၾကာ ေညာင္း ၿပီးမွ ေရးဆြဲထားတယ္ဆိုရင္ တကယ့္ အေျခအေနမွန္နဲ႔ အနည္းငယ္ ကြဲလြဲတဲ့ ေဖာ္ျပခ်က္ကိုသာ သိရွိႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေပမဲ့ လက္က်န္ရွင္းတမ္း ေရးဆြဲျခင္းဟာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း တစ္ခု အေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ ဘ႑ာေရး အေျခအေနကို ၿခံဳငံုၿပီးေရးဆြဲတင္ျပႏိုင္တဲ့ တစ္ခုတည္း ေသာ နည္းလမ္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကာလရွည္ ေပးရန္တာဝန္ (long term liabilities)နဲ႔ ပံုေသရပိုင္ခြင့္ (fixed assets)တို႔ဟာ တစ္ေန႔တစ္မ်ိဳး မေျပာင္းလဲ တတ္ပါဘူး။ လက္ငင္းရပိုင္ခြင့္ (current asset) နဲ႔ လက္ငင္းေပးရန္ တာဝန္(current liabilites) တို႔သာလွ်င္ တစ္ေန႔နဲ႔ တစ္ေန႔ မတူေအာင္ ကြဲျပားျခား နားႏိုင္ပါတယ္။ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ေပးရန္ တာဝန္မ်ားကသာ ဘ႑ာေငြ ေထာက္ပံ့ ႏိုင္သလို ေပးရန္တာဝန္မ်ား ကသာ ရပိုင္ခြင့္မ်ားအတြက္ သံုးစြဲႏိုင္ ပါတယ္။ ရပိုင္ခြင့္ အားလံုးေပါင္းျခင္းရဲ႕ ရလဒ္ဟာ ေပးရန္တာဝန္ အားလံုးေပါင္းရဲ႕ ရလဒ္နဲ႔ တစ္ထပ္တည္း တူညီ ေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ႔ေၾကာင့္ မွန္ကန္စြာ ေရးဆြဲထားတဲ့ လက္က်န္ ရွင္းတမ္းဟာ ႏွစ္ဖက္ ဟန္ခ်က္ ညီမွ်ေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လက္က်န္ ရွင္းတမ္းမွ တစ္ဆင္႔ ရပိုင္ခြင္႔ ႏွင္႔ ေပးရန္ တာဝန္ မ်ားကို စီမံခန္႔ခြဲ ပံု ေမရီ၊ ဆိုင္မြန္နဲ႔ေရာ္ဘင္တို႔ဟာ လိဒ္စ္ၿမိဳ႕က သဘာဝ အစားအစာ အေရာင္းဆိုင္မွာ ဝန္ထမ္းမ်ားအျဖစ္ အလုပ္ လုပ္ ကိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီဆိုင္ပိုင္ရွင္ မားကပ္စ္ရဲ႕ အာဏာရွင္ ဆန္ဆန္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ကို မေက်မနပ္ျဖစ္လာတာနဲ႔ သူတို႔သံုးဦးဟာ ႏုတ္ထြက္ၿပီး မိမိတို႔ကိုယ္ပိုင္ဆိုင္ ထူေထာင္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေမရီက သူတို႔ဟာ ဘ႑ာေငြေၾကးစီမံခန္႔ခြဲပံုကို စတင္ သင္ယူေလ့လာ သင့္ေၾကာင္း အေလးအနက္ ေျပာဆိုပါတယ္။ ဆိုင္မြန္ ကေတာ့ အဲဒါကို သံသယရွိေနပါတယ္။

ဇယား(၁၁.၁) လက္က်န္ ရွင္းတမ္း
ေပးရန္တာဝန္မ်ား ရပိုင္ခြင့္မ်ား
ကာလရွည္ေပးရန္တာဝန္မ်ား ပံုေသရပိုင္ခြင့္မ်ား
အစုရွယ္ယာမတည္ရင္းႏွီးေငြ ေျမႏွင့္အေဆာက္အဦမ်ား
ယခင္ႏွစ္မွဆက္ခံရရွိေသာအျမတ္ေငြမ်ား စက္႐ံုႏွင့္စက္ပစၥည္းမ်ား
ကာလရွည္ေခ်းေငြမ်ား ႐ံုးသံုးပရိေဘာဂ/ကိရိယာတန္ဆာ ပလာမ်ား၊ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ား
လက္ငင္းေပးရန္တာဝန္မ်ား လက္ငင္းရပိုင္ခြင့္မ်ား
ကာလတိုေခ်းေငြမ်ား ကုန္ၾကမ္းလက္က်န္မ်ား ထုတ္လုပ္ဆဲတစ္ပိုင္းကုန္ေခ်ာမ်ား
ၿမီရွင္မ်ား ကုန္ေခ်ာလက္က်န္မ်ား
ေပးသြင္းရန္အခ်ိန္က်ေနေသာ အခြန္ေငြေၾကးမ်ား ၿမီစားမ်ား
ဘဏ္မွပိုထုတ္ေငြ ကာလတိုရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား
ရွယ္ယာအေပၚခြဲေပးရမည့္အျမတ္ေဝစုမ်ား ေငြေၾကး

ဆိုင္မြန္က ‘မားကပ္စ္ဆိုင္ စ ထူေထာင္ခ်ိန္တုန္းက ဘ႑ာေငြေၾကး စီမံခန္႔ခြဲမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘာမွမသိပါဘူး။ သူက မာရွယ္ကို ငွားရမ္းခဲ့ၿပီး ေဈးကြက္ထဲ က ဟာကြက္တစ္ခုကို အရယူခဲ့တာပဲ။ အဲဒီလိုလုပ္ၾကတာေပါ႔’ လို႔ဆိုပါတယ္။

ေမရီက ‘မားကပ္စ္ဘာလုပ္ခဲ့တယ္၊ ဘာမလုပ္ခဲ့ဘူးဆိုတာေတြကို ငါတို႔ အတြက္ လမ္းၫႊန္ခ်က္အျဖစ္ မသတ္မွတ္ သင့္ဘူးလို႔ေတာ့ ငါထင္တယ္}လို႔ ခပ္ေထ့ ေထ့ေလးေျပာပါတယ္။

ေရာ္ဘင္က ‘မားကပ္စ္က ဘ႑ာေငြ အက်ပ္အတည္းေတြျဖစ္တုန္းကလည္း ေငြေၾကးကို ဘယ္လိုကိုင္တြယ္သံုးစြဲရမလဲ ဆိုတာကို ဘာမွမသိဘဲ ရွင္သန္ရပ္တည္ ႏိုင္ခဲ့တာပဲေလ။ ဒါေပမဲ့ ငါတို႔ကေတာ့ သူေလွ်ာက္တဲ့ လမ္းအတိုင္း လိုက္ေလွ်ာက္ စရာမလိုပါဘူးလို႔’ ေမရီစကားကို ေထာက္ ခံ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႔ ရက္သတၲတစ္ပတ္အၾကာမွာ သူတို႔သံုးေယာက္ဟာ စာရင္းကိုင္ပညာရွင္ ဂ်င္းနီနဲ႔ေတြ႕ဆံုၿပီး ဘ႑ာေငြသံုးစြဲမႈ ဆိုင္ရာ အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခု ျပဳလုပ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဂ်င္းနီက သူတို႔ကို လက္ က်န္ရွင္းတမ္း နမူနာ တစ္ခုကို စံျပေမာ္ဒယ္ အျဖစ္ ေရးဆြဲျပခဲ့ပါတယ္။

ဂ်င္းနီက ‘လက္က်န္ရွင္းတမ္းဟာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတစ္ခုရဲ႕ ဘ႑ာ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ သ႐ုပ္ေဖာ္ပန္းခ်ီကား တစ္ခ်ပ္ပဲ။ ကြ်န္မတို႔ဟာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းတစ္ခုကို သီးျခားပုဂၢလိက(entity) တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ စဥ္းစားရပါတယ္။ တကယ္လို႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရဲ႕ ေပးရန္ တာဝန္အားလံုးဟာ ရွင္တို႔ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ေငြ ေတြခ်ည္းျဖစ္ေစဦးေတာ့ ရွင္တို႔က လုပ္ငန္းကို ေခ်းငွားထားတဲ့ ေငြအျဖစ္ သတ္မွတ္ရမွာပါ။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အေနနဲ႔ ရွင္တို႔ဆီေပးရန္ရွိေငြေပါ႔ေလ။ ဒါ႔ေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတရား အရ အဲဒီ ေငြေၾကးေတြဟာ ရွင္တို႔ပိုင္ ေငြေၾကးေတြ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းနဲ႔သာ သက္ဆိုင္တဲ့ ေငြေၾကးေတြ ျဖစ္သြားပါၿပီ’ လို႔ ရွင္းျပပါတယ္။

ေရာ္ဘင္က ‘ကာလရွည္နဲ႔ ကာလ တိုတို႔အၾကား ကြဲျပားျခားနားမႈက သတိ ထားစဥ္းစားရမယ့္ပံုပဲဗ်။ ဘယ္ေလာက္ ၾကာတဲ့ ကာလတို ကာလရွည္လို႔ သတ္ မွတ္ပါသလဲ’ဆိုေတာ့ ဂ်င္းနီက ‘အိုး၊ အနည္းဆံုး တစ္ႏွစ္ေပါ႔ရွင္ ‘လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဂ်င္းနီက ဆက္ၿပီး ‘ဒီေနရာမွာ အေရးႀကီးတာက ကာလတို ရပိုင္ခြင့္မ်ားနဲ႔ ကာလတိုေပးရန္ တာဝန္မ်ားဟာ အခ်ိန္ နဲ႔အမွ် ေျပာင္းလဲေနတဲ့ သေဘာရွိတယ္ဆို တဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ ပံုေသရပိုင္ခြင့္ေတြ ကေတာ့ ဒီလို မဟုတ္ ဘူး ရွင့္။ ရွင္တို႔ အေနနဲ႔ စက္႐ံုတစ္ခုကို ညတြင္းခ်င္း ဝယ္တာ၊ ေရာင္းတာလုပ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ရွင္တို႔ဟာ ရွင္တို႔ရဲ႕လုပ္ငန္း လည္ပတ္မႈ အတြက္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ဘ႑ာေငြေၾကး ျဖည့္ဆည္းျခင္းနဲ႔ ထပ္မံျဖည့္ ဆည္းျခင္းတို႔ ကို မလုပ္သင့္ ေပဘူးလား’လို႔ ေျပာပါ တယ္။

ေမရီက ‘ရွင္ေရးျပထားတဲ့ ေပးရန္ တာဝန္နဲ႔ ရရန္ပိုင္ခြင့္မ်ိဳးစံုမွာ သီးသန္႔ ထူးျခားခ်က္ေတြရွိပါသလား’လို႔ ေမးပါ တယ္။

ဂ်င္းနီက ‘ဟုတ္ကဲ့၊ ရွိပါတယ္။ ေငြ ျဖစ္လြယ္မႈ (liquidity)နည္းတဲ့ ေပးရန္ တာဝန္နဲ႔ ရရန္ ပိုင္ခြင့္ေတြကေန ေငြျဖစ္ လြယ္မႈမ်ားတဲ့ ေပးရန္ တာဝန္နဲ႔ ရရန္ပိုင္ ခြင့္ေတြဆီသို႔ အစီအစဥ္ အလိုက္ ခ်ေရးျပ ထားတာပါ။ ဥပမာအားျဖင့္ ရွင့္အေပၚ ဖိအား ေပးေနတဲ့ ၿမီရွင္ တစ္ဦးကို အေၾကြး ဆပ္ဖို႔ ေငြေၾကး လိုအပ္ ေနတယ္ ဆိုပါ ေတာ့။ အရင္ဆံုး လက္က်န္ ရွင္းတမ္းရဲ႕ လက္ငင္း ရပိုင္ခြင့္မ်ား အုပ္စုမွာပါတဲ့ ေငြေၾကး (cash) ကို အရင္ဆံုး ၾကည့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယေျမာက္ ဆက္ၾကည့္ ရမွာက ဝယ္ယူထားတဲ့ အစု ရွယ္ယာမ်ား လို ကာလတိုရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ (short-term investment)ပဲျဖစ္ပါတယ္’

ဆိုင္မြန္က မ်က္ေမွာင္ၾကဳတ္လိုက္ၿပီး ‘ဘဏ္မန္ေနဂ်ာနဲ႔ သြားေတြ႕ၿပီး ေငြထပ္ ေခ်းျခင္းအားျဖင့္ ဘဏ္မွပိုထုတ္ေငြ (bank overdraft) ကို တိုးျမႇင့္ရင္ေရာ မရဘူးလားဗ်ာ”လို႔ဆိုပါတယ္။

ဒီေတာ့ ဂ်င္းနီက ‘ရွင့္ရဲ႕ဘဏ္မွ ပိုထုတ္ေငြကို တိုးျမႇင့္လိုက္ရင္ ရွင့္ရဲ႕ ေပးရန္ တာဝန္မ်ားမွာလည္း ျမင့္တက္သြား မွာေပါ႔။ ေသခ်ာတာက တကယ္လို႔ ရွင္က ဘဏ္က ေငြထပ္ေခ်းမယ္ ဆိုရင္ ဘဏ္ဆိုတဲ့ အေႀကြးရွင္ တစ္ဦးကို ေပးရန္ ေငြေၾကး ပမာဏ ျမင့္တက္ လာတာပဲ မဟုတ္လား။ အဲဒါဟာ ‘ပီတာဆီက လုယူၿပီး ေပါလ္ကို ျပန္ေပးလိုက္တာ’ နဲ႔ အတူတူပါပဲ”လို႔ ရွင္းျပ ပါတယ္။

‘ဟုတ္တာေပါ႔ အဲဒါမ်ိဳးကေတာ့ ကြ်န္မတို႔ မလုပ္သင့္တဲ့ ကိစၥပါပဲ’ လို႔ ေမရီ က ဂ်င္းနီကို ေျပာလိုက္ပါေတာ့တယ္။

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: